Het tweede artikel in de reeks "wat je van sport kunt leren" speelt in op het hebben van een doel. Dit keer dient de schaatssport als voorbeeld.

“ De Winterspelen zijn al jaren het doel, een goede voorbereiding en focus moet het mogelijk maken om goud te winnen, ik heb er alles voor in mijn mars en ga ervoor.”

Zo moet het ongeveer gegaan zijn voor een aantal sporters in de schaatsploeg die mee gingen naar Vancouver 2010. Sven Kramer komt thuis met een aantal gouden medailles, maar ook tot ieders blijde verrassing wint Mark Tuitert de gouden medaille winnaar op de 1500 meter. Een aantal elementen dragen bij aan dit resultaat. Ik zal ze eens verder belichten.

Een doel voor ogen

Een doel voor ogen is het begin van dit succes geweest. In mijn eboek, wat zijn de valkuilen in het behalen van resultaten komt als eerste valkuil naar voren dat je helder moet hebben wat je wilt bereiken. Dat blijkt bij vele mensen helaas toch valkuil nummer 1 te zijn.. Heb je geen doel voor ogen, dan zal de TomTom van je geest je niet de juist kant op sturen.

Ben verbonden met je doel

Een doel hebben alleen is niet voldoende. Dat liet het Nederlandse Voetbal elftal ook zien. Ook zij hadden een duidelijk doel gesteld. Verbondheid met je doel is onderdeel twee. Als je geen zin hebt om aan je doel te werken- op hoeveel plaatsen in bedrijven zie je dat niet terug-  dan heeft het stellen van doelen ook niet veel zin. Wat helpt om verbinding te krijgen met je doel is te visualiseren alsof je dit doel al hebt behaald.  Zie jezelf al eens dat feestje vieren. Of in het voorbeeld van Mark Tuitert, zie die 1 met je naam op het scorebord staan. Zo wordt het al een beetje onderdeel van jezelf en je brein, die eigenlijk geen tijd kent. Door deze verbondenheid keer op keer te creëren, vertel je daarmee dat dit toch echt iets is wat je echt wilt.

In bijgaand filmpje schetst Tuitert vooraf hoe zijn race zal verlopen. Let daarbij eens  op zijn ogen, je ziet dat hij echt een beeld creëert van zijn rit en jawel hij ziet ook de 1 op het scorebord na zijn rit.

Waaruit bestaat een doel

In het engels spreek je van je Goal maar ook van “outcome”, wat verschillende vertalingen heeft naar het Nederlands. Het kent betekenissen als: effect, gevolg, kracht, naspel, nawerking, rendement, resultaat, uitkomst, uitslag, uitvloeisel, uitwerking, vervolg, voortvloeisel, werking, werkzaamheid 

Deze engelse term vind ik persoonlijk zeer passend omdat je niet alleen puur het doel opschrijft. “Ik ben gouden medaille winnaar op 1500 meter.”. Er is ook oog hebt voor het effect, het gevolg in je resultaat.  “Ik ben gouden medaille winnaar op 1500 meter en spring juichend een gat in de lucht.  Daarin zit meer verbinding met je doel dan wanneer je puur het zakelijke meetbare deel noteert, wat vaak toch alleen wat klinisch aan doet.

Dat Tuitert echt alles op alles zette om zijn doel te bereiken had een lange adem nodig. Zie ook zijn  reactie naderhand: Alles was gericht op deze dag 

Door je doel, het gewenste plaatje compleet met je gevoelens, emoties, sensaties etc in beeld te brengen voor jezel,f gaat elk detail van de ervaring al door je genen heen. Je staat als het ware al op dat podium met die medaille om je nek te juichen, springen, met tranen in je ogen bij het volkslied. Het kipppenvel staat hoog op je armen dat is het effect, het voorvloeisel van je winst. Bij Tuitert zie je dat verschijnsel duidelijk terug.

Zo’n gevisualiseerde uitkomst is een natuurlijke consequentie van je acties en keuzes. Deze outcome zal daarmee je gids zijn in het plan dat leidt tot het gewenste resultaat.

CREATE je doel

Je bent vast, zoals vele mensen, bekend met de term SMART als aanpak bij het opstellen van doelen. Ik wil een nieuwe term introduceren die verder invulling geeft aan wat je beoogt en wat juist die verbinding met je doel ook in zich heeft. Peter Drucker zegt tenslotte: “The best way to predict the future, is to create it”:

Het volgende systeem kan je daarbij ondersteunen:

C – Concreet en helder

R – Realistisch

E – Ecologisch

A – Alsof het nu een feit is

T – Tijdsgedreven

E – Eind Stap

C-  Concreet en helder

Als mensen hun doel omschrijven dan zijn het vaak vage termen die een algemene richting aanwijzen. Een outcome is meer specifiek dan een doel. Je doel moet zo specifiek mogelijk zijn. Misschien heb je iemand wel eens horen zeggen dat hij meer geld wil verdienen of dat hij wil afvallen. Dit zijn doelen, maar specifiek zijn ze niet. Wat is hun plan om deze doelen te halen? Hoe zullen ze weten of ze hun doel hebben behaald? Schrijf op wat je streefgewicht is, of welke omzet je specifiek wenst te behalen. Je wilt je doel zo helder en concreet opstellen dat zelfs een kind het kan begrijpen en onthouden.

R – Realistisch

Eigenlijk krijg je vaak niet wat je wilt, maar juist wat je verwacht. Als het op doelen formuleren aankomt is het cruciaal dat je kunt geloven dat je dat doel ook kunt waarmaken. Realistisch is niets meer of minder dan dat je in gedachten het realistisch acht. Dus geen klein stemmetje hebt die eigenlijk de boel in twijfel trekt. Heb je doelen in het verleden niet behaald? Leg dan de lat lager en begin met een makkelijk doel. Een doel waarvan je weet dat je die kunt halenl. Heb je altijd je doelen weten te behalen? Daag je zelf dan eens uit door een meer rigoreuze doelstelling te nemen. Wat je ook doet, geloof er wel in.

E - Ecologisch

Consequenties van doelen hebben zeker impact. Bedenk eens wat het effect, zowel positief als negatief kan zijn als je je doel hebt gehaald. Het halen van goud kan als effect hebben dat iedereen je lastig gaat vallen omdat iedereen ineens wat van je wil. Misschien zie je dat niet zitten en dat zal dan ook je gedrag beïnvloeden op weg naar je doel.  Is je doel ‘veilig’ voor jou, en de mensen die het mede betreft? Is er een win-win?  Zo niet dan kun je je doel natuurlijk nu bijslijpen zodat het wel passend is en je niet negatief zal beïnvloeden. Kijk ook eens wat het effect is als je je doel niet haalt. Wat doet dat dan met je?

A – als of het nu een feit is

Een van de stelregels is dat je een doel in de tegenwoordige tijd opschrijft. Misschien heb je je wel eens afgevraagd waarom dat zo is. Een reden is, zoals ik bij de visualisatie noemde, dat als je geest algeheel heeft beleefd dat het nu een feit is, dan is het een stuk makkelijker te realiseren. Je onderbewustzijn kent geen verschil tussen straks en wat je nu in je geest allemaal inbeeld. Dus je rijke fantasie zal een krachtige boost geven aan het haalbaar maken van je doelen. Formuleer je doel dus zo alsof het de laatste stap is die je neemt om je doel te behalen.

T -Tijdsgedreven

Ook al schrijf je je doel alsof het vandaag al behaald is, wil je er toch ook een datum aan hangen. Dat is misschien paradoxaal. Zie het als een spelletje met je brein. Je breint weet en begrijpt hoe hij dat spelletje moet spelen ook al verbaast hij zich wel eens over de tegenstelling. Als je geen einddatum stelt, dan is de kans dat het blijven schuiven heel duidelijk aanwezig. Je onderbewustzijn is meestal toch dol op deadlines. Deze deadlines fungeren dan als stok achter de deur waardoor er een stapje harder gedaan wordt. Een mooie uitspraak die hierbij past is “een doel is een droom met een deadline.”

E- Eind stap

Dit is de belangrijkste stap in het hele proces. De eindstap is wat je in je visualisatie oefening steeds langs laat komen. Je wilt altijd de finale stap in je doel opnemen, inclusief de details zodat je weet dat je er ook daadwerkelijk bent aangekomen. Het is het bewijs van je succes.

Ben je met SMART bekend voeg dan met name de twee E’s toe aan dit systeem en toets de uitkomsten van je doel en heb bovendien helder wat en hoe de laatste stap eruit ziet. Verrijk je doel met alle zintuigen als je jouw specifieke “Outcome” beschrijft. Weet wat je dan voelt, hoort, proeft, ziet.

Last but not least. Laat je doelen vanuit jou zelf komen. Het initiatief ligt bij jou. Je kunt tenslotte anderen niet direct veranderen. Dat ligt buiten je beïnvloedingsfeer. Je kunt wel jezelf veranderen en daarmee beïnvloed je ook je omgeving. Volgende keer zal ik verder inzoomen op deze interne motivatie.

Ditta van Vark

De WaterSpiegel